Trafik Sigortasında Yeni Dönem: Kazadan Sonra Çıkma Parça Kullanımı ve Araç Sahibinin Onayı

1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan zorunlu trafik sigortası genel şartlarına göre, kazada hasar gören orijinal parça onarılamıyorsa orijinal parçayla değiştirilmesi esastır. Eşdeğer (yan sanayi) ya da çıkma parça kullanılması ise araç sahibinin, yani hak sahibinin onayına bağlıdır; haberlere göre bu onay yazılı olarak alınır. Bu, orijinal dışında bir parça kullanılacaksa sizin onayınızın aranacağı anlamına gelir.

Kısaca:

• Değişiklik, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yapıldı, 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Temmuz 2026’dan beri yürürlükte.
• Kazada hasar gören ve onarılamayan parçanın orijinal parçayla değiştirilmesi esas.
• Eşdeğer veya çıkma parça kullanımı araç sahibinin onayına bağlı; haberlere göre onay yazılı alınıyor.
• Onay vermeden önce ekspertiz raporunu, parça listesini, OEM numaralarını ve parçanın fotoğraflarını isteyin.
• Üretimi biten modellerde ve kendi cebinizden yaptırdığınız onarımlarda çıkma parça lehinize olabilir.

Trafik sigortası genel şartlarında ne değişti?

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), resmî adıyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olan zorunlu trafik sigortasının genel şartlarında değişikliğe gitti. Değişiklik 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

Araç sahiplerini en yakından ilgilendiren kısım, kaza sonrası parça değişiminin nasıl yapılacağıdır. Yeni metne göre kazada hasar gören orijinal parça onarılamıyorsa, orijinal parçayla değiştirilmesi esastır. Eşdeğer parça ya da çıkma parça kullanılması ise araç sahibinin onayına bağlanmıştır. Basına yansıyan haberlere göre bu onay yazılı olarak alınır. Sigorta orijinal parça zorunluluğu denince kastedilen de budur: Orijinal parça esas, diğer seçenekler ise sizin onayınıza bağlı.

Değişiklik, değer kaybı başvurularıyla ilgili düzenlemeler de içeriyor. Bu yazı parça seçimine odaklandığı için değer kaybı ayrıntılarına girmiyor; bu konuda poliçenizi, sigorta şirketinizi ve Resmî Gazete’deki metni esas alın.

Bu kural kimin aracı için geçerli?

Zorunlu trafik sigortası, poliçe sahibinin aracıyla başkalarına verdiği zararı karşılayan bir sorumluluk sigortasıdır. Yani kazada karşı taraf kusurluysa, aracınızın hasarı kusur oranı ve poliçe limitleri çerçevesinde karşı tarafın trafik sigortasından karşılanır. Yeni parça kuralı da bu süreçte, hasarı karşılanan araç sahibini, yani hak sahibini ilgilendirir.

Kazada tamamen kusurlu taraf sizseniz kendi aracınızın hasarı trafik sigortanızdan değil, varsa kasko poliçenizden ya da kendi cebinizden karşılanır. Kasko poliçelerinde parça kullanımı poliçenin kendi şartlarına göre belirlenir; bu yazıda ele alınan değişiklik ise zorunlu trafik sigortası genel şartlarına ilişkindir.

Orijinal, eşdeğer ve çıkma parça arasındaki fark nedir?

Ekspertiz raporunda ya da servisle yaptığınız görüşmede bu üç kavramı sık duyacaksınız. Onay verip vermeyeceğinize karar verebilmek için aralarındaki farkı net bilmek gerekir.

Burada ince bir nokta var: Çıkma parça da aslında araç üreticisinin parçasıdır, ancak kullanılmıştır. Bu yüzden yeni düzenlemede hiç kullanılmamış orijinal parçadan ayrı tutulur ve onayınıza bağlanır. Eşdeğer parça ise sıfırdır ama üreticisi farklıdır; kalitesi üreticiden üreticiye değişebilir.

Kazadan sonra araç sahibi adım adım ne yapmalı?

Kaza sonrası parça değişimi sürecinde haklarınızı kullanabilmek için aşağıdaki sırayı izlemeniz işinizi kolaylaştırır:

1. Kazayı kayıt altına alın. Kaza tespit tutanağını eksiksiz doldurun; araçların, hasarın ve olay yerinin fotoğraflarını çekin.
2. Ekspertiz raporunu ve parça listesini isteyin. Hasar tespitinden sonra raporun ve değiştirilecek parçaların listesinin bir kopyasını talep edin.
3. Her parçanın türünü sorun. Listede hangi parçaların onarılacağını, hangilerinin değiştirileceğini ve değiştirileceklerin orijinal, eşdeğer ya da çıkma mı olacağını tek tek öğrenin.
4. Onaydan önce OEM numarası ve fotoğraf isteyin. Eşdeğer ya da çıkma parça önerilirse parçanın OEM numarasını, üreticisini ya da söküldüğü aracı ve güncel fotoğraflarını görmeden onay vermeyin.
5. Onayınızın kapsamını yazılı görün. İmzaladığınız belgede hangi parça için hangi türe onay verdiğinizin açıkça yazdığından emin olun; genel ve belirsiz ifadelere imza atmayın.
6. Teslim alırken kontrol edin. Aracı teslim alırken takılan parçaların onay verdiğiniz türle uyuştuğuna bakın; mümkünse sökülen eski parçaları da görün.

Çıkma parçaya onay vermek hangi durumlarda lehinize olabilir?

Onay şartı araç sahibini koruyan bir düzenlemedir; ama bu, çıkma parçanın her zaman kötü bir seçenek olduğu anlamına gelmez. Bazı durumlarda doğru seçilmiş bir orijinal çıkma parça, araç sahibinin işine gelebilir.

Üretimi biten modeller. Yaşı ilerlemiş araçlarda bazı parçaların sıfır orijinalini bulmak zorlaşabilir ya da uzun bekleme gerektirebilir. Örneğin üretimi yıllar önce biten Mercedes W202 kasa bir C Serisi’nde bazı kaporta ve iç trim parçalarının sıfırını bulmak kolay olmayabilir. Söküm stoğundaki orijinal çıkma parça ise aracın kendi kalıbına uygun bir çözüm sunar.

Benzer bir tablo, yaklaşık 2000’lerin başında üretimi sona eren BMW 5 Serisi’nin E39 kasası için de geçerlidir. BMW E39 çıkma parça seçenekleri, sıfırı zor bulunan kaporta, aydınlatma ve iç trim parçalarında pratik bir alternatif olabilir. Her iki örnekte de uyumluluğu OEM numarası ve şasi numarasıyla doğrulamak şarttır.

Kendi cebinizden yaptırdığınız onarım. Kusurlu taraf sizseniz ve kaskonuz yoksa onarım masrafı size kalır. Bu durumda parça türüne siz karar verirsiniz ve çıkma yedek parça bütçeyi belirgin biçimde rahatlatabilir. Küçük hasarlarda sigortaya başvurmadan onarım yaptırmayı tercih eden araç sahipleri için de aynı durum geçerlidir.

Aynı renkte kaporta parçası. Kapı, kaput ya da bagaj kapağı gibi parçalarda aracınızla aynı renkte ve iyi durumda bir çıkma parça bulunursa boya işçiliği azalabilir. Bu kararı yine ekspertiz ve ustanızla birlikte, parçayı görerek vermelisiniz.

Hangi parçalarda onay vermeden önce daha temkinli olmalısınız?

Fren sistemi, airbag modülleri, emniyet kemeri ve gerdiricileri, direksiyon sistemi ile elektrikli ve hibrit araçlardaki yüksek voltaj bileşenleri doğrudan can güvenliğini ilgilendirir. Bu sistemlerde parçanın kaynağı ve durumu kesinleşmeden takmayın, yetkin bir ustaya kontrol ettirin. Bir kazada devreye girmiş emniyet parçalarının durumu her zaman gözle anlaşılamayabilir; bu yüzden güvenlik parçalarında onay vermeden önce ustanızın ve eksperin açık görüşünü alın. Balata, disk ve filtre gibi aşınan sarf parçalarında da kalan ömrü bilinmeyen kullanılmış parça yerine sıfır parça tercih etmek genellikle daha mantıklıdır.

Kendi onarımınızda çıkma parça alırken neleri kontrol etmelisiniz?

Onarımı kendi cebinizden yaptıracak ve çıkma parçayı kendiniz alacaksanız, aşağıdaki kontrol listesi doğru parçayı ilk seferde bulmanıza yardımcı olur:

1. Parça listesini çıkarın. Ustanızın ya da ekspertizin tespit ettiği parçaları; sağ veya sol, ön veya arka bilgisiyle birlikte yazın.
2. OEM numarasını öğrenin. OEM numarası, araç üreticisinin parçaya verdiği parça numarası demektir; eski parçanın etiketinden ya da servis kaydından bulunabilir.
3. Şasi (VIN) numaranızı hazır tutun. Ruhsattaki şasi numarası aracın üretim dönemini ve donanımını netleştirir. Uyumluluğu her zaman OEM numarası ve şasi numarasıyla doğrulayın.
4. Kasa ve donanımı belirtin. Aynı modelin farklı kasaları, makyajlı versiyonları ve far ya da motor seçenekleri farklı parça kullanabilir.
5. Güncel fotoğraf ve video isteyin. Tırnakları, soketleri, varsa etiketi ve kusurları gösteren yakın çekimler isteyin.
6. Parçanın kaynağını sorun. Hangi araçtan söküldüğünü ve mekanik parçalarda yaklaşık kilometreyi öğrenin.
7. Koşulları ve belgeyi yazılı netleştirin. Ödeme, kargo, iade ve garanti koşullarını satıcıyla konuşun; yazışmaları saklayın ve satışa dair belge isteyin.
8. Montajdan önce usta kontrolü yaptırın. Özellikle güvenlik parçalarında bu adımı atlamayın.

Parçayı ararken Çıkma Parçacın’daki çıkma yedek parça ilanları marka, model, kasa, parça kategorisi ve şehre göre süzülebilir; OEM numarasıyla arama ve şasi numarasından parça sorgulama da yapılabilir. 550 binden fazla ilan arasında aradığınızı bulamazsanız parça talebi bırakabilirsiniz.

İlanlar, Türkiye genelindeki çıkma parça mağazaları arasından onaylanmış 200’den fazla satıcı tarafından verilir. Satıcının şehrini, diğer ilanlarını ve uzmanlaştığı markaları incelemek, özellikle büyük ve pahalı parçalarda doğru satıcıyı seçmenize yardımcı olur.

Çıkma parça fiyatlarını bilmek bu süreçte ne işe yarar?

Kazadan sonra önünüze gelen parça listesini değerlendirirken ya da onarımı kendiniz yaptıracağınızda, piyasadaki fiyat düzeyini bilmek karar vermenizi kolaylaştırır. Çıkma Parçacın Fiyat Endeksi’nin 21 Ekim 2026 dönemine göre (95.499 fiyatlı ilan kaydı; 100 TL altı ve 5 milyon TL üstü uç değerler elenmiştir) medyan çıkma parça fiyatı 4.000 TL’dir ve önceki döneme göre %14 artmıştır (3.500 TL’den 4.000 TL’ye). Medyan, fiyatlar küçükten büyüğe sıralandığında ortada kalan değer demektir.

Kaporta ve aydınlatma parçalarında ortalama ilan fiyatları şöyle:

Bu rakamlar ilan fiyatlarının ortalamasıdır; model, kondisyon ve şehre göre çok değişir. Örneğin aynı endekste marka ortalaması Opel için 2.486 TL iken Mercedes-Benz için 15.388 TL’dir. Marka ve parça bazında piyasadaki güncel çıkma parça fiyatları, 15 günde bir yenilenen endeks sayfasından takip edilebilir. Bu veriler sigorta şirketlerinin ya da eksperlerin kullandığı fiyatlar değildir; yalnızca piyasadaki ilanların genel düzeyini gösterir.

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir; poliçenizi ve sigorta şirketinizi kontrol edin. Kişisel durumunuza ilişkin ayrıntılar için bir uzmana danışmanız en doğrusudur.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik sigortası aracıma çıkma parça takabilir mi?

1 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli genel şartlara göre, kazada hasar gören ve onarılamayan orijinal parçanın orijinal parçayla değiştirilmesi esastır. Çıkma ya da eşdeğer parça kullanılması araç sahibinin onayına bağlıdır. Yani karşı tarafın trafik sigortasından karşılanan bir onarımda orijinal dışında bir parça kullanılacaksa onayınız aranır. Onay istenirse parça bilgilerini görmeden imza atmayın.

Eşdeğer veya çıkma parça onayı yazılı mı alınıyor?

Haberlere göre yeni düzenlemede araç sahibinin onayı yazılı olarak alınıyor. İmzalamadan önce belgede hangi parça için hangi türe onay verdiğinizin tek tek yazdığından emin olun. Kapsamı belirsiz bir onay metniyle karşılaşırsanız açıklama isteyin ve sigorta şirketinizle görüşün. İmzaladığınız belgenin bir kopyasını da mutlaka saklayın.

Bu kural kasko için de geçerli mi?

Bu yazıda anlatılan değişiklik, zorunlu trafik sigortası genel şartlarına ilişkindir. Kasko isteğe bağlı bir sigortadır ve parça kullanımı poliçenizin kendi şartlarına göre belirlenir. Kaskodan karşılanan bir hasarda hangi parça türünün kullanılacağını öğrenmek için poliçenizi okuyun ve sigorta şirketinize sorun. Poliçede belirsiz bir ifade varsa yazılı açıklama isteyin.

Eski model aracımın orijinal sıfır parçası bulunamazsa ne yapabilirim?

Üretimi biten modellerde bazı parçaların sıfır orijinalini bulmak zorlaşabilir. Böyle bir durumda seçenekleri ekspertiz, servis ve sigorta şirketinizle açıkça konuşun. Orijinal çıkma parça, aracın kendi kalıbına uygun olduğu için değerlendirilebilecek bir seçenektir; ancak kullanımı onayınıza bağlıdır. Onay vermeden önce parçanın OEM numarasını, fotoğraflarını ve durumunu görün.

Kendi cebimden yaptıracağım onarımda çıkma parçanın uyduğunu nasıl anlarım?

Eski parçanın üzerindeki OEM numarasını satıcının sunduğu parçanın numarasıyla karşılaştırın ve uyumluluğu şasi (VIN) numaranızla doğrulayın. Model adı tek başına yeterli değildir; aynı modelin farklı kasaları ve donanım seçenekleri farklı parça kullanabilir. Satıcıdan güncel fotoğraf isteyin ve parçayı takmadan önce ustanıza kontrol ettirin.

Hakkında ve veri kaynağı

Çıkma Parçacın (cikmaparcacin.com), Türkiye genelindeki onaylı çıkma ve yedek oto parça satıcılarının ilanlarını bir araya getiren, Sakarya Adapazarı merkezli bir online pazaryeridir. Alıcı, ilandaki WhatsApp veya telefon düğmesiyle satıcıya doğrudan ulaşır ve platform satıştan komisyon almaz. Ödeme, kargo, iade ve garanti koşulları alıcıyla satıcı arasında konuşulur. Bu yazıdaki fiyat verileri Çıkma Parçacın Fiyat Endeksi’nin 21 Ekim 2026 döneminden ve Türkiye Çıkma Parça Raporu’nun 30 Ekim 2026 kesitinden alınmıştır; mevzuat bilgisi, 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan genel şart değişikliğine ve bu değişikliğe ilişkin haberlere dayanır. Bu yazı Çıkma Parçacın editör ekibi tarafından hazırlanmıştır.